First Mile Last Mile คืออะไร? ต่างจาก Middle Mile อย่างไร

First mile (ไมล์แรก) คือขั้นตอนแรกของการเคลื่อนย้ายสินค้าจากผู้ผลิตไปยังผู้บริโภค ต่อด้วย middle mile และ last mile (ไมล์สุดท้าย) การเข้าใจความต่างของ first mile last mile รวมถึงช่วงกลางระหว่างนั้น ช่วยให้ธุรกิจที่ส่งสินค้าบริหารแต่ละช่วงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซัพพลายเชนเดินหน้าได้ราบรื่น และสินค้าถึงมือลูกค้าตรงเวลา

First mile, middle mile และ last mile delivery เป็นคำที่ใช้กันทั่วไปในธุรกิจจัดจำหน่ายและซัพพลายเชน ทั้งสามคำนี้อธิบายเส้นทางของสินค้าตั้งแต่การรับสินค้าครั้งแรกจนถึงจุดที่ผู้บริโภคใช้งานจริง แล้วแต่ละช่วงต่างกันอย่างไร มาดูคำอธิบายแบบเข้าใจง่ายกัน

First Mile, Middle Mile และ Last Mile คืออะไร

ก่อนเปรียบเทียบความแตกต่าง ควรเข้าใจก่อนว่าแต่ละช่วงหมายถึงอะไรและทำงานอย่างไร อ้างอิงจาก Flashbox ทั้งสามช่วงมีความหมายดังนี้

1. First mile delivery

First mile คือการขนส่งสินค้าจากผู้ผลิตไปยังคลังสินค้าหรือศูนย์กระจายสินค้า (DC) สินค้าที่ขนส่งอาจมาจากแหล่งใดหรือซัพพลายเออร์รายใดก็ได้

ขั้นตอนนี้สำคัญเพราะสินค้ามาจากผู้ผลิตโดยตรง เมื่อผลิตเสร็จ สินค้าจะถูกส่งไปยังคลังหรือศูนย์กระจายสินค้า เส้นทางช่วงนี้เรียกว่า first mile ซึ่งอาจสั้นหรือยาวขึ้นอยู่กับปลายทางของสินค้า จากนั้นคลังหรือศูนย์กระจายสินค้าจะประสานงานการส่งต่อไปยังขั้นตอนถัดไป

2. Middle mile delivery

Middle mile delivery (หรือ mid mile) คือการขนส่งช่วงที่สอง ซึ่งสินค้าเคลื่อนจากคลังสินค้าหรือศูนย์กระจายสินค้าไปยังศูนย์ฟูลฟิลเมนต์ พูดง่าย ๆ คือการย้ายสินค้าจากที่เก็บไปยังสถานที่ที่พักสินค้าไว้ระยะสั้น แพ็กตามออเดอร์ และส่งออกไปหาผู้บริโภค การวางแผนเที่ยวรถขนส่งระยะไกลในช่วงนี้เป็นงานหลักของระบบบริหารการขนส่ง (TMS)

ช่วงนี้มีสองขั้นตอนสำคัญ คือการจัดเก็บและการฟูลฟิลเมนต์ สถานที่จัดเก็บอาจเป็นคลังในพื้นที่ที่รองรับสินค้าหลากหลายประเภท หลังจากนั้นศูนย์ฟูลฟิลเมนต์จะคัดแยกและแพ็กสินค้าตามปลายทาง แล้วสินค้าจะถูกรับไปส่งตรงถึงผู้บริโภค ซึ่งก็คือ last mile

3. Last mile delivery

Last mile delivery คือขั้นตอนสุดท้ายของซัพพลายเชน สินค้าจะเดินทางจากศูนย์ขนส่งหรือร้านค้าปลีกไปยังที่อยู่ปลายทาง โดยมีตัวเลือกทั้งส่งภายในวัน ส่งวันถัดไป ส่งด่วน หรือส่งแบบปกติ กล่าวคือเป็นขั้นตอนสุดท้ายของกระบวนการจัดส่ง

ยิ่งส่งเร็ว ก็ยิ่งสร้างความพึงพอใจให้ลูกค้าได้ง่าย แต่สิ่งที่ต้องแลกคือต้นทุน เพราะ last mile เป็นช่วงที่มีค่าใช้จ่ายสูงที่สุดในกระบวนการจัดส่ง

เพื่อควบคุมต้นทุน ธุรกิจสามารถใช้เทคโนโลยีช่วยทำงานอัตโนมัติ แพลตฟอร์มอย่าง MileApp ช่วยประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายด้วยการติดตามแบบเรียลไทม์ หลักฐานการส่งมอบแบบดิจิทัล (POD) และการประสานงานกับพาร์ทเนอร์ขนส่งที่ดีขึ้น

อ่านเพิ่มเติม: ระบบจัดการการจัดส่ง (Delivery Management System) คืออะไร และช่วยงาน last mile อย่างไร

ความแตกต่างของ First Mile Last Mile และ Middle Mile

เมื่อรู้ความหมายของแต่ละช่วงแล้ว มาดูกันว่า first mile, middle mile และ last mile แตกต่างกันในด้านใดบ้าง

1. ตำแหน่งที่ตั้ง

ใน first mile เส้นทางเริ่มจากโรงงานหรือซัพพลายเออร์ไปยังคลังกระจายสินค้าหรือจุดจัดเก็บแรก เกี่ยวข้องกับการรวบรวมและขนส่งสินค้าจากแหล่งที่มาไปยังศูนย์กระจายสินค้า

ส่วน middle mile เน้นการเคลื่อนย้ายสินค้าจากคลังกระจายสินค้าไปยังศูนย์กระจายสินค้าระดับภูมิภาคหรือจุดพักสินค้าระหว่างทาง กิจกรรมในช่วงนี้คือการรวมสินค้าและกระจายออกไปในพื้นที่ที่กว้างขึ้น และที่ปลายทาง last mile คือเส้นทางจากศูนย์กระจายสินค้าหรือจุดจัดเก็บสุดท้ายไปถึงลูกค้าหรือจุดบริโภค ครอบคลุมการเดินทางจากจุดกระจายสุดท้ายจนถึงมือลูกค้า

2. กระบวนการจัดส่ง

ใน first mile กระบวนการหลักคือการรวบรวม รวมสินค้า (consolidation) และเตรียมสินค้าสำหรับการเดินทางครั้งแรกในซัพพลายเชน ใน middle mile จุดเน้นเปลี่ยนเป็นการขนส่งและบริหารสินค้าคงคลังในปริมาณที่ใหญ่ขึ้นเพื่อรองรับความต้องการของภูมิภาคหรือศูนย์กระจายสินค้า และสุดท้าย last mile คือการส่งสินค้าจากศูนย์กระจายสินค้าหรือจุดจัดเก็บสุดท้ายไปยังที่อยู่ของลูกค้าปลายทาง

3. ระยะทาง

First mile มักเป็นการเดินทางระยะค่อนข้างสั้นจากแหล่งที่มาไปยังจุดกระจายแรก Middle mile ครอบคลุมเส้นทางระหว่างศูนย์กระจายสินค้าภูมิภาคหรือคลังสินค้าไปยังจุดกระจายหรือจุดจัดเก็บสุดท้าย และ last mile คือเส้นทางจากศูนย์กระจายสินค้าหรือจุดจัดเก็บสุดท้ายไปยังบ้านหรือที่อยู่ธุรกิจของลูกค้า

4. ความท้าทาย

ความท้าทายของ first mile คือการรวบรวมสินค้าจากหลายแหล่งอย่างมีประสิทธิภาพและเตรียมพร้อมสำหรับเส้นทางถัดไป ใน middle mile ต้องประสานการขนส่งและกระจายสินค้าปริมาณมากไปยังหลายปลายทางในภูมิภาค ซึ่งเป็นจุดที่ระบบบริหารกองรถ (fleet management system) ที่ดีช่วยได้มาก ส่วน last mile มีความท้าทายเรื่องการวิ่งรถในเขตเมืองที่การจราจรหนาแน่นอย่างกรุงเทพฯ การบริหารช่วงเวลาส่งของ และการสร้างประสบการณ์ที่ดีให้ลูกค้า

ควรใช้ First Mile, Middle Mile และ Last Mile เมื่อใด

คำถามต่อมาคือแต่ละช่วงเกิดขึ้นเมื่อใด โดยสรุป first mile ใช้เมื่อบริษัทต้องรวบรวมและจัดการสินค้าจากแหล่งที่มาหรือโรงงานไปยังศูนย์กระจายสินค้าแห่งแรก Middle mile ใช้เมื่อต้องกระจายสินค้าปริมาณมากไปยังศูนย์กระจายสินค้าภูมิภาคหรือจุดพักสินค้าก่อนถึงลูกค้าปลายทาง ส่วน last mile ใช้เมื่อบริษัทพร้อมส่งสินค้าตรงถึงลูกค้าหรือจุดบริโภคสุดท้าย ซึ่งเป็นช่วงที่ความรวดเร็วและประสิทธิภาพของการส่งของส่งผลต่อลูกค้ามากที่สุด

อ่านเพิ่มเติม: แอป Route Optimization สำหรับทีมจัดส่ง

ทั้งหมดนี้คือความหมายและความแตกต่างของ first mile, middle mile และ last mile การเข้าใจแต่ละช่วงช่วยให้เห็นภาพการจัดส่งชัดเจนขึ้น จึงปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพของซัพพลายเชนโดยรวมได้ เพราะแต่ละช่วงมีบทบาทและความท้าทายเฉพาะตัว

ด้วยเหตุนี้ การเชื่อมทุกช่วงของการจัดส่งเข้ากับเทคโนโลยีโลจิสติกส์อย่าง MileApp จึงช่วยสร้างความได้เปรียบ ด้วยฟีเจอร์ Route Optimization (การวางแผนเส้นทาง) การติดตามแบบเรียลไทม์ และโซลูชันบริหารงาน last mile delivery MileApp ช่วยรับมือความท้าทายของแต่ละช่วง และทำให้การเคลื่อนย้ายสินค้าตั้งแต่ first mile ถึง last mile คล่องตัวขึ้น นัดหมายเดโมฟรีกับ MileApp วันนี้ เพื่อให้การจัดส่งของคุณ #GoExtraMile

แหล่งอ้างอิง:

• Eurosender.com
• Flashbox.co
• linkedin.com